Schrikkeljaar: Wanneer, Waarom & Hoe Berekenen?
Een schrikkeljaar heeft 366 dagen: één dag extra op 29 februari. Maar waarom bestaat het, wanneer is het volgende en hoe bereken je of een jaar een schrikkeljaar is?
Wat is een schrikkeljaar?
Een schrikkeljaar heeft 366 dagen in plaats van 365. De extra dag heet de schrikkeldag — altijd 29 februari. Het doel: de Gregoriaanse kalender gelijkhouden met het tropisch jaar, de tijd die de aarde nodig heeft om één keer om de zon te draaien.
Het verschil is bijna 6 uur per jaar. Zonder compensatie zou de kalender elk jaar iets vroeger vallen ten opzichte van de seizoenen. Na 100 jaar zou het al 24 dagen scheelschelen — de lente zou dan midden in maart beginnen in plaats van begin maart.
De drie regels voor schrikkeljaren
- Deelbaar door 4 → schrikkeljaar (2024, 2028, 2032…)
- Deelbaar door 100 → GEEN schrikkeljaar (1900, 2100, 2200…)
- Deelbaar door 400 → WEL schrikkeljaar (1600, 2000, 2400…)
Regel 2 overschrijft regel 1. Regel 3 overschrijft regel 2.
Schrikkeljaar checker
Komende schrikkeljaren
| Jaar | 29 februari dag | Opmerkingen |
|---|---|---|
| 2024 ✓ | donderdag | Meest recente schrikkeljaar |
| 2028 | dinsdag | Volgende schrikkeljaar |
| 2032 | zondag | — |
| 2036 | vrijdag | — |
| 2040 | woensdag | — |
| 2044 | maandag | — |
| 2100 | — | GEEN schrikkeljaar (deelbaar door 100, niet door 400) |
| 2400 | — | WEL schrikkeljaar (deelbaar door 400) |
Waarom is de schrikkeldag in februari?
De keuze voor 29 februari als schrikkeldag is historisch bepaald:
- Julius Caesar (46 v.Chr.) hervormde de Romeinse kalender. Februari was toen de laatste maand van het jaar, dus het meest logisch om de extra dag toe te voegen.
- Keizer Augustus herbenoemde de maand na hem (augustus) en verlengde die van 29 naar 31 dagen — ten koste van februari.
- Paus Gregorius XIII verfijnde in 1582 de regels voor eeuwjaren om de kalender nog nauwkeuriger te maken.
Schrikkeljaar en feestdagen
In een schrikkeljaar verschuiven alle feestdagen na 29 februari één dag verder dan in het vorige jaar. Dit heeft gevolgen voor:
- Pasen — al een bewegelijke feestdag, maar de berekening start op 21 maart; in een schrikkeljaar kan de datum net anders uitvallen
- Koningsdag — valt altijd op 27 april; als dat op een zondag valt, verschuift het naar 26 april
- Hemelvaartsdag & Pinksteren — afhankelijk van Pasen
Veelgestelde vragen over het schrikkeljaar
Wanneer is het volgende schrikkeljaar?+
Het volgende schrikkeljaar na 2024 is 2028. Dan heeft februari weer 29 dagen. Na 2028 volgen 2032, 2036, 2040 enzovoort — elk jaar deelbaar door 4 is een schrikkeljaar, met uitzondering van eeuwjaren die niet deelbaar zijn door 400.
Hoe weet ik of een jaar een schrikkeljaar is?+
Gebruik deze drie regels: (1) Is het jaar deelbaar door 4? Dan is het een schrikkeljaar — TENZIJ (2) het een eeuwjaar is (deelbaar door 100). Eeuwjaren zijn GEEN schrikkeljaar — TENZIJ (3) ze ook deelbaar zijn door 400. Dan zijn ze wél een schrikkeljaar. Voorbeeld: 2000 = schrikkeljaar, 1900 = geen schrikkeljaar.
Waarom is de schrikkeldag op 29 februari en niet op een andere datum?+
In het oude Romeinse kalendersysteem was februari de laatste maand van het jaar. Julius Caesar voegde de schrikkeldag toe aan februari omdat het als laatste maand het minst impactvol was om te verlengen. Keizerin Augustus verkortte februari later verder om augustus 31 dagen te geven.
Wat zijn schrikkeljaar-uitzonderingen voor eeuwjaren?+
Eeuwjaren (deelbaar door 100) zijn normaal gesproken GEEN schrikkeljaar, tenzij ze ook deelbaar zijn door 400. Dus: 1700, 1800, 1900 = geen schrikkeljaar. 1600, 2000, 2400 = wél schrikkeljaar. Dit voorkomt dat de kalender te veel dagen extra krijgt.
Wat betekent het woord 'schrikkeljaar'?+
Het woord 'schrikkel' stamt af van het Middelnederlandse 'scricken', wat 'springen' of 'met grote passen lopen' betekende. In het Engels heet het 'Leap Year' (Sprong Jaar). De term verwijst naar het feit dat vaste feestdagen in een schrikkeljaar één dag verder 'springen' in de week dan in normale jaren.
Wat gebeurt er met mensen die op 29 februari zijn geboren?+
Mensen geboren op 29 februari ('schrikkelingen') vieren hun officiële verjaardag in niet-schrikkeljaren op 28 februari of 1 maart, afhankelijk van het land en de context. In Nederland is de wettelijke verjaardag voor rechten en documenten doorgaans 28 februari in niet-schrikkeljaren.